T.C.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı

Bakan Tüfenkci, A Haber canlı yayınına katıldı

Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent Tüfenkci, A Haber canlı yayınında Murat Akgün’ün sorularını yanıtladı.


Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent Tüfenkci, A Haber’de Murat Akgün’ün canlı yayın konuğu oldu ve gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Programın konu başlıkları arasında ekonomideki gelişmeler, döviz kurundaki hareketlilik, ÖTV artışı, alkol ve sigaraya getirilen zam, gümrüklerden kaçırılmak istenen FETÖ malları, yurt dışından getirilen araçlara ilişkin düzenleme, sebze meyvede künye uygulaması yer aldı.

Bakan Tüfenkci’nin konuşması şöyle:

Kurdaki hareketlilik

Öncelikle konuşmama başlamadan önce Adana’da ki yangın faciasında hayatlarını kaybedenlere Cenab-ı Allah’tan rahmet, yakınlarına sabır diliyorum.
Kurdaki hareketlilik özellikle birçok kesimi heyecanlandırıyor ve endişelendiriyor. Bizim halkımız, faizden daha çok dövizdeki hareketliliği izliyor ama halkımızın şunu bilmesi lazım ki özellikle Merkez Bankamız ve Hükümetimiz tarafından kurdaki hareketlilik yakından izleniyor ve tedbirler de buna uygun olarak alınıyor. Endişe edecek bir durum yok. Bu durum Türkiye’nin iç dinamiklerinden daha çok dünyadaki gelişmelere koşut dalgalanmalar nedeniyle meydana geliyor. Artışlarda bir anlamda buna bağlı olarak gelişiyor.
En son petrol fiyatlarındaki yukarıya doğru OPEC’in aldığı kararda bir anlamda doların üzerindeki stresi de artırdığını görüyoruz ama sakin olmak gerekir. Böyle zamanlarda ve şunu akıldan çıkarmamak lazım, bu yönetilemez bir durum değil, yatırımları ve ticareti engelleyen bir durum da değil. İnsanlarımızın panikleyerek döviz büfelerine saldırmalarını gerektirecek bir durumda ortada yok. Bu dönemlerde özellikle dövize yönelme kazanç kaybına da yol açabilir. Çünkü sert düşüşler de yaşanabilir.  Dolayısı ile döviz ihtiyacı olmayan halkımızın bunu bir kazanç kapısı olarak görmemesi gerektiğini ben düşünüyorum.
Dolarla ithalat yapanların ve bunu Türk lirası ile piyasaya dağıtanların, fiyatlama ve maliyet noktasında bir yük getiriyor. Yine ithalat noktasında ithalat eden ve bunu iç piyasaya satanlar noktasında da maliyet unsuru ve fiyatlandırma nedeni olabiliyor.

AVM’lerde TL ile kiralama

Cumhurbaşkanımızın çağrısı gayet yerinde ve doğru nitekim Başbakanımız da özellikle kamuda dolar bazındaki sözleşmelerin TL olarak hayata geçirilmesi, yükümlülüklerinin TL olarak ödenmesi noktasında çağrıda bulundu.
Dolayısı ile biz de Gümrük ve Ticaret Bakanlığı olarak AVM işleticileri ile yapacağımız bunu özellikle ve ısrarla telkin edeceğiz ve bu noktada da ısrarcı olacağız. Çünkü bu dar zamanda ve ya dalgalı zamanda durulmamız ve birbirimizin ticaretine yardımcı olmamız lazım.
Perakendeci esnafın yer aldığı AVM’lerin bu zor zamanda perakendecilerin elini tutması ileriki zamanlar içerisinde AVM’lerin gelişimi ve yükselmesi noktasında olumlu etki yapacak. Çünkü perakendecisi olmayan AVM’ler boş binalardan öte bir anlam ifade etmez. Dolayısı ile bu noktada perakendecilerin biraz daha rahat edebilmesi ve dövizdeki dalgalanmalardan maliyet hesaplamalarına girmemeleri için böyle bir dönemi geçmişte de bu yapıldı. Döviz kurlarını ya stabil hale getirmek lazım ve ya TL ye dönmek gerekir. Tabii bu noktada özellikle bazıları esnaflarımızı tahrik edecek özellikle ana muhalefet partisi ve bazı kurumlar tahrikkâr tutum sergiliyorlar. Ama bu doğru değil. Ak parti hükümetleri kurulduğundan beri sürekli esnafın yanında oldu esnafa sahip çıktı. Getirmiş olduğu düzenlemelerle özellikle esnafa faizsiz krediden tutunda esnafa verilen kredilerin yüzde 5’inin devlet tarafından hazine tarafından süspansesine kadar bir dizi önemli özellikle kredi desteklerini ciddi anlamda artırarak geldi.
 Yine Bağkur primlerinde peşin ödeyenlere yüzde 5 indirim gibi taksici esnafımızın ve ya şoför esnafımızın özellikle beklediği araçlarını değiştirme noktasında bir kereye mahsus ÖTV indirimlerinden tutunda yine AVM’lerde ki özellikle esnaflarımızın da yüzde 5’inde yer alması noktasındaki düzenlememize yine unutulmaya yüz tutmuş mesleklerde sanatkârlarımızın AVM’ lerde dörtte bir fiyatına yer almalarına kadar bir dizi düzenlemeleri yaptık.
Tabii esnaflarımızın özellikle beklediği işsizlik sigortası gibi ve ya hızlı tüketim zincirlerinin sınırlandırılması gibi bir takım düzenlemeleri de önümüzdeki günler içerisinde hayata geçirmiş olacağız.
Hızlı tüketim zincirlerinin sınırlandırılması gibi bir takım düzenlemeleri de inşallah önümüzdeki günler içerisinde hatta sicil affına kadar düzenlemeleri de hayata geçirmiş olacağız. Biz esnafın her zaman yanındayız.

ÖTV artışı

Ekim ayı otomobil satışlarına baktığımızda müthiş bir trend yakalandığını görüyoruz. Bunun nedeni ÖTV zamlarının daha önce gündeme gelmesi ve dolardaki artış olabilir ama esas itibariyle belki ilk aylarda bunun negatif etkisini görebiliriz ama ileriki aylarda tekrar eski trendine dönecektir. Ben otomobilde zor bir yıl olacağını tahmin etmiyorum.

Alkol ve sigara zammı kaçakçılığı artırır mı

ÖTV’si  ve vergisi yüksek olan ürünlerde kaçakçılığa teşebbüs daha fazla oluyor, bu bir gerçek. Sigara ve alkolde ÖTV’nin artırılması kaçakçılığın artmasına vesile olabilir ancak biz almış olduğumuz önlemlerle buna asla müsaade etmeyiz. Nitekim sigara kaçakçılığında 2014 yılında yüzde 26 olan yakalama oranı 2015 yılında yüzde 13’lere, 2016 yılının ilk 10 ayında ise özellikle sigara üreticilerinin yapmış olduğu araştırma ve anketlerde ulaşılan sonuç, bu oranın yüzde 8 buçuklara düştüğünü gösteriyor. Bunun yüzde 1,5’inin de freeshop’larda satılan sigaralar olduğunu düşündüğümüzde bu oranın yüzde 7’lere kadar indiğini görüyoruz.
Biz kararlı bir şekilde, özellikle sınırlarımıza duvar çekilmesinden, terörle mücadelemiz arttıktan ve yeni konsepte girdikten sonra bu düşüşün devam edeceğini göreceğiz inşallah. Biz gümrük kapılarında hem teknik bakımdan hem yetişmiş personel bakımından hem de dedektör köpeklerimizle yapmış olduğumuz mücadeleyi artırarak devam ettireceğiz. Kaçakçılık teşebbüsleri artabilir ama biz buna geçit vermeyeceğiz.

FETÖ’cülerin mallarının kaçırılması

Normal şartlarda gümrük kapılarından çıkan sayısı ve kaçak olarak çıkmaya çalışanların sayısı az. Toplamda 100-110 kişiyi ancak buluyor. Daha çok sınırlardan kaçmaya tevessül ediyorlardı. Buna paralel özellikle gümrük kapılarından FETÖ darbe girişimine karışmış askerlerin eşyalarının yurt dışına çıkarılması noktasında bir takım girişimler yapılmıştı. Biz bunları da önlemiş olduk.

Yurt dışından getirilen araçlar

Yurtdışından ithal edilen ikinci el araçların normalde sıfır araçlar olmasına rağmen ikinci el gösterilerek vergi kaçakçılığına neden olan araçlara mahkeme kararıyla el konularak bu araçlar gümrüklere çekilmişti.
Özellikle fiyat farkından dolayı da fiyatı eksik beyan ederek ÖTV ve KDV yapan araç sahipleri de bulunuyordu. Bununla ilgili düzenlemeyi biz yaptık, Maliye Bakanlığı’mızın bir torbası vardı. O torbanın içerisinde Başbakanımız tarafından imzalandı Meclis’e sevk edildi. Kısa zamanda mecliste yasalaşırsa, orada vatandaşlarımız yüzde 20 bedelini ödeyerek araçlarını alabilecekler. Dolayısıyla binlerce aracı da çürümekten kurtararak ekonomiye kazandırmış olacağız. Vatandaşlarımızı da devletle davalı durumundan kurtarmış olacağız.

Sebze meyvede künye

Biz özellikle sebze meyvelerde üreticilerin de tüketicilerin de korunduğu arada makas payının azaldığı, daraldığı bir ticaretin oluşması noktasında bir düzenleme yapmak istiyoruz. Bununla ilgili de gerek üretici hallerinde gerek İstanbul halinde, Bayrampaşa’da gerek Mersin, Antalya’da hem esnaflarımızla beraber hem üreticilerimizle beraber çalıştaylarımızı ve çalışmalarımızı yaptık. Şimdi perakendecilerimiz, Belediyelerimizle de diğer paydaşlarımız da bu çalışmayı bitirip, nokta koyup özellikle biraz önce de ifade ettiğim gibi hem üreticinin hem tüketicinin kazandığı arada görülmeyen zincirin halkalarını da görünür hale getirerek kar oranlarını makul seviyelere çekmek istiyoruz. İşte künyeleme olayı da özellikle sebze ve meyvedeki bu zincirin görülmesine yönelik alış fiyatları nedir satış fiyatları nedir bir tüketici baskısının oluşmasını istiyoruz.
Marketler önceleri buna olumsuz baktılar ama zaman içerisinde bunu aştık. Şimdi pazarlarda da inşallah bunu getireceğiz. Ve diğer hal yasasıyla beraber bunu bütünleştirdiğimizde hem kayıt dışılığı azaltmış olacağız hem de biraz öncede ifade ettiğim gibi tüketiciyle üretici arasındaki makası daraltmış olacağız

Yapılandırma konusunda tüketiciler haklıydı

Tüketicilerimiz bu noktada haklıydı yapmış olduğumuz girişimlerle, BDDK’nın yapmış olduğu girişimlerle zannedersem bu şikâyetler son zamanlarda azaldı. Bankalarda bu noktada biraz daha tüketicilerin aleyhine değil biraz daha adaletli davranarak iki tarafında lehine olacak şekilde yapılandırmalarını yapmaya başladılar. İlk zamanlarda bu biraz sıkıntı oluşturmuştu.

Dövize müdahale doğru değil

Serbest piyasalarda çok müdahil olmak doğru değil. Ama yakinen izleyip piyasaları özellikle devlettin düzenlemesi bakımından ilgili kurumlarımızın başta merkez bankası olmak üzere yakinen takip edip gerektiği yerlerde gerekli şekillerde politikalarını oluşturmaları gerekir diye düşünüyorum. Nitekim de geçtiğimiz günlerde merkez bankası bu anlamda politikasını üretmiş oldu.

Referandum tarihi

Yani öncelikle şunu ifade etmek lazım: Türkiye’nin geleceğinin emin adımlarla geleceğe bakması için artık Türkiye’nin Başkanlık Sistemi’ne geçmesi gerektiğini düşünüyorum. Kamuoyu da artık bu noktada. Özellikle bu sistemle ilgili MHP kanadıyla yapılan görüşmeler gayet olumlu bir şekilde partimizin ilgili birimlerince gerçekleştiriliyor.
İnşallah son noktada bugün koyulur ve hızlı bir şekilde bu adımlar atılarak zannedersem mart sonu itibariyle veya en geç nisan başı itibariyle Türkiye referandum ile bu konuya noktayı koyarak daha güçlü bir şekilde yoluna devam eder.